Η συζήτηση στην Ευρώπη και τα επίμονα διλληματα.

Το 2018 θα είναι μια χρονιά αποφάσεων για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν μπορεί να γίνει κι αλλιώς, τα ανοιχτά ζητήματα είναι πολλά και η στασιμότητα αποτελεί πλέον αυτή καθαυτή τη μεγαλύτερη απειλή για την συνοχή της ΕΕ.

Πίσω απο τις (βαρετές για τους περισσότερους Ευρωπαίους πολίτες) προτάσεις για τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και τις μορφές της συνεργασίας, υπάρχουν τα σχέδια άσκησης πολιτικής. Το πραγματικό ενδιαφέρον βρίσκεται προφανώς σε αυτά και στις προοπτικές που προσφέρουν για την Ένωση και τους Ευρωπαϊκούς λαούς.

Για όλο και περισσότερες δυνάμεις, το ζητούμενο είναι η επιτάχυνση της ανάπτυξης αλλά και η διάχυση της στο σύνολο της Ένωσης αντί για την συγκέντρωση όλης της αναπυξιακής δυναμικής στον γνωστό πυρήνα του βορρά.

Τα διαθέσιμα εργαλεία σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την επιτάχυνση και διάχυση της ανάπτυξης είναι κυρίως δυο. Η αύξηση των δημοσίων δαπανών και η μείωση του κινδύνου που αποτελεί το δημόσιο χρέος για τα κράτη του Νότου.

Αντικειμενικά συγκλίνουν σε αυτούς τους στόχους διαφορετικές μεταξύ τους δυνάμεις όλου του φάσματος  πέραν του νεοφιλελευθερισμού. Από την Γαλλική Προεδρία Μακρόν και την κεντροευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία μέχρι τις κυβερνήσεις του Νότου και τα κόμματα της Αριστεράς.

Η πρόταση Μακρόν για έναν κοινό Ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό έχει σαν αντικείμενο ακριβώς την ενίσχυση της δημόσιας δαπάνης στην ΕΕ, στοχευμένα σε τομείς που θεμελιώνουν την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της ανάπτυξης στην Ευρώπη, όπως η ενσωμάτωση γνώσης και τεχνολογίας στην παραγωγή. Η Ιταλία, ακόμη και η κυβέρνηση Ραχόι της Ισπανίας, περισσότερο ξεκάθαρα η Πορτογαλία, προσθέτουν σε αυτή την πρόταση κοινού Προϋπολογισμού την εναρμόνιση των ευρωπαϊκών συστημάτων επιδόματος ανεργίας και κοινωνικής ασφάλισης. Αυτό δηλαδή που ο έλληνας Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας περιγράφει στις Συνόδους ως “κοινωνικό πυλώνα της ΕΕ”.

Παράλληλα, η ύπαρξη πιστωτικών γραμμών στήριξης από τον ESM για τον δανεισμό των περισσότερο χρεωμένων κραστικών οικονομιών θα διατηρήσει τα spreads τους σε χαμηλά επίπεδα.

Αυτή είναι σε αδρές γραμμές η αναπτυξιακή κατεύθυνση για την Ευρώπη, δεν απαντά σε όλα τα προβλήματα αλλά για πρώτη φορά την τελευταία 20ετία κατατίθενται με τόσο ισχυρή στήριξη στην ΕΕ πλευρές ενός  πολιτικού  σχέδιου που υπερβαίνει τη λογική των μόνιμων σταθεροποιητικών πολιτικών, δηλαδή της χρόνιας λιτότητας.

Η αντίθετη πολιτική πρόταση είναι απλώς η συνέχιση των νεοφιλελευθερων πολιτικών. Συμπύκνωση της είναι η επιμονή να αυστηροποιηθεί ο έλεγχος πάνω σε όλες τις κρατικές οικονομίες σαν προϋπόθεση για κάθε παραπέρα βήμα σύγκλισης. Γι αυτό η πρόταση Σόιμπλε αντί του κοινού Προϋπολογισμού είναι η μετατροπή του ESM σε Ευρωπαϊκό ΔΝΤ.

Πέραν από τη διαφορά οικονομικών πολιτικών, εδώ υπάρχει ένα βαθιά πολιτικό ζήτημα, ένα ζήτημα δημοκρατικής νομιμοποίησης. Ένας κοινός Ευρωπαϊκός προϋπολογισμός (όσο περιορισμένος και αν είναι αρχικά) θα παίρνει κατευθύνσεις από τους εκλεγμένους πολιτικούς. Ένα Ευρωπαϊκό ΔΝΤ θα έχει “τεχνοκρατική” φυσιογνωμία που βέβαια υποκρύπτει την ανεξέλεγκτη από τους πολίτες  κυριαρχία των νεοφιλελεύθερων απόψεων.

Όσο μεγαλύτερη δημοκρατική νομιμοποίηση έχουν οι επιλογές που θα γίνουν στην ΕΕ, τόσο ανοίγει ο δρόμος για την υπέρβαση των εθνικισμών και την προοπτική της πολιτικής ενοποίησης.

Καθώς η πατρίδα μας μέσα στο 2018 εισέρχεται στην μεταμνημονιακή εποχή, αυτές οι αποφάσεις μας αφορούν όσο και κάθε άλλο Ευρωπαϊκό κράτος. Η ειδική και τραγική για την κοινωνία “κατάσταση εξαίρεσης” που βιώσαμε τελειώνει αλλά είναι άμεσα ζητούμενο να τελειώσει ο νεοφιλελεύθερος εφιάλτης για ολόκληρη την ΕΕ.

Είναι προφανές ότι οι άμεσοι οικονομικοί στόχοι και οι μελλοντικές ανάγκες της Ελλάδας, της Πορτογαλίας, της Ιταλίας διευκολύνονται αποφασιστικά από μια τέτοια στροφή της ΕΕ προς την ισόρροπη ανάπτυξη και την μεγαλύτερη έμπρακτη αλληλεγγύη. Ταυτόχρονα όμως, αυτή η πολιτική  στροφή εξυπηρετεί και την σοσιαλδημοκρατία των κρατών του βορρά, που έχει συνειδητοποίησει ότι έχει απόλυτη ανάγκη να μετακινηθεί από την ταύτιση με τον νεοφιλελευθερισμό γιατί αλλιώς σταδιακά χάνει  τον σκληρό πυρήνα των ψηφοφόρων της, την οργανωμένη εργατική τάξη. Τον χάνει όχι μόνον προς τα αριστερά αλλά και προς τη λαϊκιστική εθνικιστική ακροδεξιά.

Αυτά είναι τα αληθινά σημαντικά θέματα και φυσικά το πως εξειδικεύονται στο εσωτερικό κάθε χώρας με την οικονομική πολιτική και το αναπτυξιακό μοντέλο που ακολουθείται. Η ευρωπαϊκή αριστερά θα επιμείνει να αναδεικνύει αυτή την ουσία της πολιτικής και την κρισιμότητα των επιλογών που καλούνται να κάνουν οι πολίτες.

Στο ελληνικό πολιτικό σκηνικό, η ταύτιση της ΝΔ με τους πιο σκληρούς νεοφιλελεύθερους κύκλους στην Ευρώπη είναι δεδομένη, ταύτιση που  φτάνει μέχρι του σημείου η ΝΔ να μην στηρίζει την ελληνική επιστροφή στην ανάπτυξη για να μην αποδυναμωθούν τα επιχειρήματα του κυρίου Σόιμπλε.

Το ΠΑΣΟΚ έχει αποφασίσει να μην παρακολουθεί τις εξελίξεις στην ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία. Βέβαια, τα ιστορικά πολιτικά ρεύματα μοιάζουν με τα ποτάμια. Έχουν μια κοίτη, μια διαμορφωμένη στην πορεία του χρόνου κατεύθυνση. Ο αναπροσανατολισμός της κοίτης, είναι μια επιλογή η οποία έχει αποδειχθεί πως έχει τεράστιο πολιτικό κόστος. Η ιστορία βέβαια,  επαναφέρει δίλληματα με τρόπο επίμονο.

Νίκος Παππάς υπουργός ψηφιακής πολιτικής τηλεπικοινωνιών και ενημέρωσης.

gen dieuth t t

emedia a1

NGA

banner yp ggyp

banner yp ggpsp

banner yp ggee

banner yp ggtt

banner spec sec

satellite