Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου έδωσε στις 03-05-2026 συνέντευξη στην εφημερίδα «Real News» και τον δημοσιογράφο, Σπύρο Μουρελάτο.
Ανακοινώσατε την απαγόρευση πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών. Μπορεί να εφαρμοστεί;
Ξεκινώ την απάντηση ευθέως: ναι, φυσικά και μπορεί να εφαρμοστεί. Έχουμε σχεδιάσει πολύ προσεκτικά τη στρατηγική για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο και έχουμε υλοποιήσει το κατάλληλο εργαλείο, το Kids Wallet έτσι ώστε να είναι πολύ απλό στη χρήση, ασφαλές και αποτελεσματικό. Ξέρουμε τις δυσκολίες, τις προκλήσεις, την πιθανή αναζήτηση λύσεων προκειμένου κάποια παιδιά να παρακάμψουν τον περιορισμό. Ωστόσο, κάπως πρέπει να ξεκινήσουμε. Θυμηθείτε, στη δεκαετία του ’90, όταν η χρήση της ζώνης ασφαλείας έγινε υποχρεωτική. Και τότε φάνταζε άπιαστο όνειρο. Πλέον, όμως, η πρώτη μας κίνηση μπαίνοντας στο αυτοκίνητο είναι να βάλουμε ζώνη.
Οι ενδιαφερόμενοι γονείς και παιδιά πώς το έχουν υποδεχτεί;
Συζητάμε και με γονείς και με παιδιά και βλέπουμε ότι επιθυμούν κανόνες και περιορισμό. Η αφετηρία μας είναι πολύ καθαρή και σε αυτό δεν μπορεί κάποιος εύκολα να διαφωνήσει. Όπως δεν θα αφήναμε τα παιδιά μας μόνα τους σε έναν άγνωστο τόπο, έτσι δεν μπορούμε να τα αφήνουμε να κινούνται χωρίς προστασία σε ένα ψηφιακό περιβάλλον που έχει σχεδιαστεί για να κρατά τον χρήστη όσο το δυνατόν περισσότερο μπροστά στην οθόνη. Ιδίως στις ηλικίες κάτω των 15, όπου ακόμη διαμορφώνονται άμυνες, κριτική σκέψη και αυτοέλεγχος, η Πολιτεία οφείλει να παρέμβει με σοβαρότητα. Με πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, η Ελλάδα κινήθηκε πολύ γρήγορα, συζήτησε με άλλες χώρες, ετοίμασε την πρότασή της για ένα συνολικό πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων από τον εθισμό στον αλγόριθμο και ξεκίνησε την υλοποίηση. Στο Kids Wallet έχουμε ενσωματώσει την κοινή ευρωπαϊκή λύση επιβεβαίωσης ηλικίας. Θα ήθελα να τονίσω ότι υπάρχει απόλυτη ασφάλεια για τα δεδομένα των χρηστών. Η πλατφόρμα δεν μαθαίνει ποτέ ούτε την ημερομηνία γέννησής του, ούτε οποιοδήποτε προσωπικό δεδομένο. Λαμβάνει μία και μόνο απολύτως αναγκαία πληροφορία, αν ο χρήστης είναι πάνω ή κάτω από το ηλικιακό όριο. Πρόκειται για τεχνολογική λύση τύπου zero knowledge proof, ακριβώς ώστε να προστατεύονται τα δεδομένα των ανηλίκων. Η διαδικασία επιβεβαίωσης είναι πολύ απλή και πρέπει να σας πω ότι η ίδια υλοποίηση εφαρμόζεται για την απαγόρευση πώλησης αλκοόλ και καπνικών προϊόντων, ενώ θα εφαρμοστεί το επόμενο διάστημα και για τον έλεγχο πρόσβασης σε στοιχηματικές πλατφόρμες και τζόγο. Άρα δεν μιλάμε για κάτι θεωρητικό. Μιλάμε για ένα εργαλείο που υπάρχει, λειτουργεί και μπορεί να αξιοποιηθεί από τις πλατφόρμες. Η εφαρμογή του μέτρου προβλέπεται από την 1η Ιανουαρίου 2027, καθώς απαιτείται νομοθέτηση και ευρωπαϊκή έγκριση. Θέλουμε το μέτρο να εφαρμοστεί σωστά, με κοινωνική κατανόηση και με τη μέγιστη δυνατή αποτελεσματικότητα.
Ποιες πλατφόρμες αφορά η απαγόρευση και πώς αντέδρασαν;
Η συζήτηση αφορά κυρίως τις πλατφόρμες που έχουν περιεχόμενο και επιτρέπουν το ασταμάτητο scrolling, βασιζόμενο σε αλγοριθμικές πρακτικές που μπορούν να δημιουργήσουν εθισμό. Μιλάμε, ενδεικτικά, για TikTok, Instagram, Facebook και Snapchat. Το YouTube είναι μια πιο σύνθετη περίπτωση, γιατί έχει και εκπαιδευτική χρήση, άρα χρειάζεται ειδική αξιολόγηση. Η λίστα είναι δυναμική, όχι στατική. Άρα, αν προκύπτουν νέες πλατφόρμες ή νέες μορφές περιεχομένου που λειτουργούν με αντίστοιχη λογική, το πλαίσιο πρέπει να μπορεί να τις καλύπτει.
Η αλήθεια είναι ότι η ανταπόκριση των πλατφορμών δεν ήταν αυτή που θα περιμέναμε. Υπήρξε ενδιαφέρον στην αρχή, αλλά δεν φάνηκε στη συνέχεια ειλικρινές. Δεν ισχυριζόμαστε ότι υπάρχει τέλεια λύση. Παρακάμψεις θα επιχειρηθούν, όπως είδαμε και στην Αυστραλία με VPN ή με χρήση ταυτοποιητικών στοιχείων γονέων. Γι’ αυτό ζητούμε από τις πλατφόρμες να αξιοποιούν και άλλα δεδομένα που ήδη έχουν, όπως το δηλωμένο κινητό τηλέφωνο, ώστε να εντοπίζουν περιπτώσεις παράκαμψης. Το κρίσιμο είναι να περάσει ένα καθαρό μήνυμα: η προστασία των παιδιών στον ψηφιακό χώρο είναι ευθύνη όλων. Της Πολιτείας, των γονέων, των σχολείων και φυσικά των ίδιων των πλατφορμών.
Έχει ανοίξει και η συζήτηση για την άρση της ανωνυμίας στο διαδίκτυο. Πώς τοποθετείται η Κυβέρνηση σε αυτό το ζήτημα;
Η συζήτηση αυτή είναι απολύτως αναγκαία, γιατί συνδέεται άμεσα με την ποιότητα της δημόσιας σφαίρας και τελικά με την ίδια τη δημοκρατία. Άλλο πράγμα είναι η ελευθερία της γνώμης, η οποία είναι αδιαπραγμάτευτη, και άλλο η δυνατότητα κάποιου να κρύβεται συστηματικά πίσω από ψεύτικους λογαριασμούς για να συκοφαντεί, να εκβιάζει, να απειλεί ή να χειραγωγεί τη δημόσια συζήτηση. Είναι καλοδεχούμενη η κριτική, φυσικά και η σκληρή. Η δημοκρατία χρειάζεται κριτική και πολυφωνία. Όταν όμως δημιουργούνται στρατοί ψεύτικων λογαριασμών που στοχεύουν πρόσωπα, σπιλώνουν υπολήψεις και δηλητηριάζουν τον δημόσιο διάλογο, τότε δεν μιλάμε για ελευθερία έκφρασης. Μιλάμε για οργανωμένη παραποίηση της δημόσιας συζήτησης, για σπίλωση προσωπικότητας, ακόμη και για καταστροφή της ζωής κάποιου. Η κατεύθυνση πρέπει να είναι η ονομαστικοποίηση των λογαριασμών, με τρόπο θεσμικά ασφαλή, τεχνικά εφαρμόσιμο και συμβατό με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Αυτό δεν μπορεί να γίνει αποσπασματικά από μία μόνο χώρα. Χρειάζεται κοινή ευρωπαϊκή στάση και η Ελλάδα είναι παρούσα σε αυτό. Όπως βγήκαμε μπροστά στην προστασία των ανηλίκων, έτσι πρέπει να ανοίξουμε με σοβαρότητα και το ζήτημα της ταυτότητας και της ευθύνης στον ψηφιακό δημόσιο χώρο. Υπάρχει η ελευθερία του λόγου, υπάρχει και η ευθύνη.
Έχουν ήδη πραγματοποιηθεί οι πρώτες εκτοξεύσεις μικροδορυφόρων και των πρώτων ελληνικών θερμικών δορυφόρων. Τι σημαίνει αυτό για τη χώρα μας;
Βήμα βήμα, εδραιώνουμε την παρουσία μας στο Διάστημα. Έχουν ήδη τεθεί σε τροχιά εννέα νανοδορυφόροι και δύο μικροδορυφόροι, όλοι μέρος του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης, που ενισχύουν την τεχνογνωσία μας στις ασφαλείς δορυφορικές επικοινωνίες και την παρατήρηση της Γης. Και κάτι πολύ σημαντικό: σε όλους υπήρξε Ελληνική συμμετοχή. Στους Πανεπιστημιακούς νανοδορυφόρους (ΔΠΘ, ΕΚΠΑ, ΑΠΘ) αυτή ήταν στο 100% αλλά και στους μικροδορυφόρους συμμετείχαν στο σχεδιασμό και την κατασκευή Έλληνες μηχανικοί.
Με τους τέσσερις θερμικούς μικροδορυφόρους, οι οποίοι πιθανώς εκτοξεύτηκαν ήδη τα ξημερώματα σήμερα Κυριακή, αν το επέτρεψαν οι καιρικές συνθήκες, κάνουμε το επόμενο μεγάλο βήμα. Η Ελλάδα αποκτά δικά της δεδομένα, δική της επιχειρησιακή εικόνα, δική της δυνατότητα παρακολούθησης κρίσιμων φαινομένων σε σχεδόν πραγματικό χρόνο. Αυτό υπηρετεί ένα κράτος πιο σύγχρονο, πιο διαφανές και πιο αποτελεσματικό. Οι θερμικοί δορυφόροι θα συμβάλλουν στον έγκαιρο εντοπισμό εστιών πυρκαγιάς, στην αποτύπωση καμένων εκτάσεων και στη στήριξη των αποφάσεων στο πεδίο ενώ θα μας παρέχουν πολύτιμα στοιχεία για το περιβάλλον, τη γεωργία, τα δάση, τους υδάτινους πόρους, τη γαλάζια οικονομία, τις υδατοκαλλιέργειες και τις αστικές θερμικές νησίδες.
Οι επόμενοι επιχειρησιακοί δορυφόροι του προγράμματος περιλαμβάνουν επτά οπτικούς δορυφόρους υψηλής ανάλυσης, ενισχύοντας συνολικά τις δυνατότητες της χώρας στην Παρατήρηση της Γης. Αυτό είναι το πολιτικό αποτύπωμα του Εθνικού Διαστημικού Προγράμματος. Η τεχνολογία γίνεται εργαλείο δημόσιας πολιτικής. Δίνει στο κράτος αξιόπιστα στοιχεία, κοινή εικόνα και καλύτερο συντονισμό. Δίνει στους πολίτες περισσότερη ασφάλεια. Δίνει στην Ελλάδα αυτοπεποίθηση, τεχνογνωσία και θέση στο ευρωπαϊκό διαστημικό οικοσύστημα.
Η αντιπολίτευση σας κατηγορεί ότι παρεμβαίνετε στο έργο της Ευρωπαΐκής Εισαγγελίας. Ποιο είναι το σχόλιο σας;
Είναι άδικη η κριτική της αντιπολίτευσης που αναφέρετε. Σεβόμαστε τη Δικαιοσύνη απολύτως, σε αντίθεση με τους εκπροσώπους άλλων κομμάτων οι οποίοι τη σέβονται όταν τους συμφέρει και την καταγγέλλουν με κάθε ευκαιρία. Στηρίζουμε το έργο της Ευρωπαϊκής εισαγγελίας, η οποία επιβεβαίωσε ότι καταγγελίες για απάτες και ενδεχόμενες υποθέσεις διαφθοράς υπάρχουν σε όλη την Ευρώπη. Ας δούμε, όμως, τι κάνουμε προκειμένου να αποφύγουμε τέτοιες πρακτικές. Για μια ακόμη φορά, η τεχνολογία είναι το όπλο μας. Αξιοποιώντας τα δεδομένα και τις φωτογραφίες από τους μικροδορυφόρους που λέγαμε νωρίτερα, μπορούμε να έχουμε τα στοιχεία που επιβεβαιώνουν ότι οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι μας δικαιούνται αυτά τα οποία δηλώνουν. Προχωράμε παράλληλα και σε μια εφαρμογή μέσω της οποίας θα γίνονται οι δηλώσεις εύκολα και απλά. Αν η ερώτηση συνεπώς είναι… η γραφειοκρατία, οι καθυστερήσεις ή η αδιαφάνεια, η απάντηση σαφώς και είναι η ψηφιοποίηση, είναι η Ελλάδα του gov.gr που συστηματικά στήνουμε από το 2019.